Chương 4:
PHƯƠNG PHÁP TUYÊN TRUYỀN BẰNG CÁC LOẠI HINH NGHỆ THUẬT
PGS.TS Phan Quốc Anh. HCMUC
1. Khái
niệm và phân loại
-
Tuyên truyền cổ động nghệ thuật
là một hình thức tuyên truyền cổ động đặc biệt, sử dụng nghệ thuật như một
phương tiện để truyền tải thông điệp.
2.
Phân biệt hình thức, nội dung, mục
đích tuyên truyền bằng nghệ thuật
a.
Tuyên truyền cổ động nghệ thuật:
Sử dụng nghệ thuật như một hình thức trình bày.
b.
Tuyên truyền cổ động cho nghệ thuật:
Mục đích là quảng bá cho các hoạt động nghệ thuật.
c.
Tuyên truyền cổ động bằng nghệ thuật:
Sử dụng các tác phẩm nghệ thuật để tuyên truyền.
3.
Ba loại hình tuyên truyền
a.
Tuyên truyền miệng
b.
Tuyên truyền cổ động trực quan
c.
Tuyên truyền bằng nghệ thuật
4. Đặc
điểm và phương pháp
Đặc
điểm:
a.
Tính trình diễn: Tuyên truyền cổ động nghệ
thuật mang tính trình diễn cao, thu hút sự chú ý của khán giả.
b.
Tính tổng hợp: Sử dụng đa dạng các loại
hình nghệ thuật khác nhau.
c.
Tính linh hoạt: Có thể thay đổi, biến hóa
theo thời gian, địa điểm và đối tượng.
Phương
pháp:
a. Minh
họa:
Sử dụng các yếu tố nghệ thuật để minh họa cho thông điệp chính trị, xã hội.
b.
Sân khấu hóa:
Xây dựng các chương trình nghệ thuật có nội dung tuyên truyền, cổ động.
c.
Câu chuyện thông tin:
Kể những câu chuyện có tính tuyên truyền, giáo dục.
5. Các
hình thức tuyên truyền cổ động nghệ thuật
5.1. Tạp
chí miệng: Hình thức trình bày thông tin theo kiểu tạp chí, có
sự kết hợp giữa lời nói và các hình thức nghệ thuật.
5.2. Sinh
hoạt chuyên đề - chân dung: Tái hiện lại chân dung các nhân vật
lịch sử, anh hùng.
5.3. Sinh
hoạt chuyên đề - lễ kỷ niệm: Tổ chức các chương trình văn nghệ
nhân dịp các ngày lễ lớn.
5.4. Câu
chuyện thông tin: Kể những câu chuyện có tính tuyên truyền,
giáo dục.
5.5. Các
hình thức khác: Kịch ngắn, ca nhạc, cuộc thi...
6. Chất
liệu và cấu trúc chương trình
7.
Chất liệu:
a.
Ngôn ngữ nói
b.
Chất liệu trực quan
c.
Âm thanh, ánh sáng
d.
Âm nhạc
e.
Múa
f.
Phim chiếu
g.
Nghệ thuật sân khấu
h.
Thể thao, thể lực
8.
Cấu trúc chương trình:
a.
Minh họa:
Phần thông tin chính luận và phần minh họa.
b.
Sân khấu hóa:
Các chương, phần sự kiện.
c.
Câu chuyện thông tin:
Câu chuyện làm cơ sở, các đoạn cao trào, giải thích, kêu gọi.
9. Quy
trình xây dựng kịch bản
a. Xây
dựng đề tài, chủ đề và tư tưởng: Xác định nội dung, mục
đích của kịch bản.
b.
Tìm hiểu sự kiện và sưu tầm tài liệu:
Nghiên cứu thực tế, thu thập thông tin, hình ảnh, âm thanh...
c.
Viết kịch bản:
a.
Viết bố cục đại cương
b.
Viết lời văn
c.
Trình bày toàn bộ văn bản
d.
Dàn dựng kịch bản:
Chọn người, phân vai, tập luyện, chuẩn bị đạo cụ, trang phục...
e. Biên
tập và phổ biến tài liệu tuyên truyền
f.
Biên tập:
·
Kỹ năng biên tập ngôn từ
·
Kỹ năng mỹ thuật
·
Kiến thức về nội dung
g.
Phổ biến:
·
Treo, dán tại các địa điểm công cộng
·
Gửi đến các cơ quan, đoàn thể
·
Sử dụng trên các phương tiện truyền thông
10.
Kết luận
Tuyên truyền cổ động nghệ thuật là một phương pháp hiệu
quả để truyền tải thông điệp đến đông đảo quần chúng. Việc nắm vững các đặc điểm,
phương pháp và quy trình xây dựng kịch bản sẽ giúp nâng cao chất lượng và hiệu
quả của công tác tuyên truyền cổ động.
Bài
giảng: PHƯƠNG PHÁP TUYÊN TRUYỀN CỔ ĐỘNG BẰNG CÁC LOẠI
HÌNH NGHỆ THUẬT
Ngoài các hình thức đã nêu, chúng ta có thể khai thác
và sử dụng nhiều loại hình nghệ thuật khác để làm phong phú và đa dạng hóa công
tác tuyên truyền, cụ thể như:
1. Văn
học:
a.
Thơ ca:
Sử dụng thơ ca để truyền tải thông điệp một cách ngắn gọn, dễ hiểu, giàu hình ảnh
và cảm xúc.
b.
Truyện ngắn, tiểu thuyết:
Xây dựng những câu chuyện hấp dẫn, lồng ghép khéo léo các thông điệp tuyên truyền.
c.
Kịch bản văn học:
Tạo ra các tác phẩm kịch có giá trị nghệ thuật cao, đồng thời truyền tải các chủ
trương, đường lối của Đảng và Nhà nước.
2. Âm
nhạc:
·
Ca khúc:
Sáng tác các ca khúc mang nội dung tuyên truyền, cổ động, dễ hát, dễ thuộc, dễ
lan truyền trong cộng đồng.
·
Giao hưởng, nhạc kịch:
Sử dụng các tác phẩm âm nhạc hàn lâm để tạo ấn tượng mạnh mẽ, trang trọng.
·
Âm nhạc dân gian:
Khai thác các loại hình âm nhạc truyền thống để tạo sự gần gũi, quen thuộc với
công chúng.
3. Mỹ
thuật:
·
Tranh cổ động:
Thiết kế các tranh cổ động với hình ảnh, màu sắc, bố cục ấn tượng, truyền tải
thông điệp một cách trực quan, sinh động.
·
Điêu khắc:
Tạo ra các tác phẩm điêu khắc mang tính biểu tượng, thể hiện các giá trị, tư tưởng
của Đảng và Nhà nước.
·
Hội họa:
Sử dụng các tác phẩm hội họa để phản ánh hiện thực xã hội, ca ngợi những tấm
gương, điển hình tiên tiến.
4. Nhiếp
ảnh:
·
Ảnh báo chí:
Ghi lại những khoảnh khắc chân thực, sinh động, phản ánh các hoạt động, sự kiện
quan trọng của đất nước.
·
Ảnh nghệ thuật:
Sử dụng ngôn ngữ nhiếp ảnh để truyền tải những thông điệp sâu sắc, ý nghĩa.
5. Điện
ảnh:
·
Phim tài liệu:
Cung cấp thông tin, kiến thức về các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng
và Nhà nước.
·
Phim truyện:
Xây dựng những câu chuyện hấp dẫn, lồng ghép khéo léo các thông điệp tuyên truyền.
6. Nghệ
thuật biểu diễn:
d.
Múa: Sử dụng ngôn ngữ
hình thể để biểu đạt các ý tưởng, tình cảm, ca ngợi những giá trị tốt đẹp.
e.
Xiếc:
Tạo ra các tiết mục xiếc độc đáo, hấp dẫn, đồng thời truyền tải các thông điệp
mang tính giáo dục, tuyên truyền.
f.
Kịch nói, kịch hát:
Xây dựng các vở kịch có nội dung tuyên truyền, cổ động, phản ánh các vấn đề của
xã hội.
7. Kiến
trúc:
Công
trình công cộng: Xây dựng các công trình mang tính biểu
tượng, thể hiện sức mạnh, tầm vóc của Nhà nước.
Tượng
đài:
Tạo ra các tượng đài để tôn vinh các anh hùng, liệt sĩ, các nhân vật lịch sử.
8. Lưu
ý khi sử dụng các loại hình nghệ thuật
Tính
phù hợp: Lựa chọn loại hình nghệ thuật phù hợp với nội dung
tuyên truyền, đối tượng tiếp nhận và điều kiện thực tế.
Tính
thẩm mỹ: Đảm bảo tính thẩm mỹ của tác phẩm, tránh tuyên truyền
một cách khô khan, cứng nhắc.
Tính
sáng tạo: Khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới trong việc sử dụng
các loại hình nghệ thuật để tuyên truyền.
Tính
hiệu quả: Đánh giá hiệu quả tuyên truyền của từng loại hình
nghệ thuật, từ đó có những điều chỉnh phù hợp.
9. Kết
luận
Việc sử dụng đa dạng các loại hình nghệ thuật trong
tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của một tư tưởng,
một nhà nước là vô cùng quan trọng. Nó giúp cho công tác tuyên truyền trở nên
sinh động, hấp dẫn, dễ dàng tiếp cận và đi vào lòng người hơn.